สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก

Item

ชื่อเรื่อง

สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก

ผู้สร้าง/เจ้าของผลงาน

มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์

หัวเรื่อง

มหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก, สมเด็จพระ, 2434-2472

คำอธิบายรายละเอียดของเอกสาร

ได้ดำเนินการผลิตและพัฒนากำลังคนด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2485 ต่อมาในปี พ.ศ.2536 ได้รวมหน่วยงาน ด้านการผลิตและพัฒนาบุคลากรจากกรม กองต่างๆ

สรุปเนื้อหา/บทคัดย่อ

สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ทรงเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 69 ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และองค์ที่ 7 ในสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า

พระราชสมภพ
วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2434 ในพระบรมมหาราชวัง สมเด็จพระราชชนกนาถพระราชทานพระนามว่า “สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดชฯ”

การศึกษา
-เมื่อทรงพระเยาว์ ทรงศึกษา ณ โรงเรียนราชกุมาร ใน พระบรมมหาราชวัง
-พ.ศ. 2447 โรงเรียนนายร้อยชั้นประถม
-พ.ศ. 2448 โรงเรียนกินนอน แฮร์โรว์ ประเทศอังกฤษ
-พ.ศ. 2450 Royal Prussian Military College ณ เมือง Potsdam ประเทศเยอรมัน แล้วทรงย้ายไปเรียน ณ Imperial German Naval College, Flensbourg
-พ.ศ. 2454 ทรงสำเร็จการศึกษาวิชาทหารเรือ โดยทรงสอบไล่ปีสุดท้ายได้ที่ 2 และทรงชนะการประกวดออกแบบเรือดำน้ำ
พ.ศ. 2460 ทรงศึกษาเตรียมแพทย์ ณ มหาวิทยาลัย Harvard สหรัฐอเมริกา
-พ.ศ. 2462 ทรงศึกษาวิชาสาธารณสุขและวิชาปรีคลินิคบางส่วน ที่ School of Health Officer ของมหาวิทยาลัย Harvard ร่วมกับ M.I.T.
-พ.ศ. 2464 ทรงสำเร็จการศึกษาสาธารณสุข ทรงได้รับประกาศนียบัตร C.P.H.
-พ.ศ. 2466 ทรงศึกษาวิชาแพทย์ต่อ ที่มหาวิทยาลัย Edinburgh, Scotland แต่ประชวร เพราะอากาศหนาวจัด จึงเสด็จนิวัติพระนครอีกครั้งหนึ่ง
-พ.ศ. 2469 ทรงศึกษาวิชาแพทย์ต่อ ที่มหาวิทยาลัย Harvard
-พ.ศ. 2471 เดือนมิถุนายน ทรงสำเร็จวิชาแพทย์ ทรงได้รับปริญญา Doctor of Medicine (M.D.) เกียรตินิยมชั้น Cum Laude และทรงได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสมาคม เกียรตินิยมทางการศึกษาแพทย์ Alpha Omega Alpha

ตำแหน่งราชการ
-ประจำราชนาวีเยอรมัน พ.ศ. 2454-2457
-สำรองราชการ กรมเสนาธิการทหารเรือ วันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2458 – 9 สิงหาคม พ.ศ. 2485
-ประจำกองอาจารย์โรงเรียนนายเรือ แผนกแต่งตำรา วันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2458 ถึงวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2459 (ทรงลาออกจากทหารเรือ)
-อธิบดีกรมมหาวิทยาลัย กระทรวงศึกษาธิการ (ผู้บังคับบัญชาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) วันที่ 11 ตุลาคม – 25 มิถุนายน พ.ศ. 2467
-ข้าหลวงตรวจการศึกษาทั่วไป กระทรวงศึกษาธิการ วันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2467 จนสวรรคต
-นายกกรรมการ คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล พ.ศ. 2468

ตำแหน่งราชการพิเศษ
-กรรมการสภากาชาดสยาม
-กรรมการกิตติมศักดิ์ วชิราวุธวิทยาลัย
-กรรมการปกครอง และประธานกรรมการอำนวยการวชิรพยาบาล
-พระอาจารย์พิเศษ คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทรงสอนวิชากายวิภาคเปรียบเทียบ ประวัติศาสตร์ และจุลกายวิภาคศาสตร์
-พระอาจารย์พิเศษ คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล ทรงสอนวิชาสุขาภิบาล และมารดาทารกสงเคราะห์
-ทรงงานในฐานะแพทย์
-แพทย์ประจำ โรงพยาบาลแมคคอร์มิค เชียงใหม่ วันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2472 ถึงวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2472

อภิเษกสมรส
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ อภิเษกสมรสกับ นางสาวสังวาลย์ ตะละภัฎ (สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี) และเสด็จฯ มาพระราชทานน้ำสังข์ เมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2463 ณ วังสระปทุม

พระราชกรณียกิจในการปรับปรุงการสาธารณสุข
-ทรงร่วมในการพิจารณาพระราชบัญญัติการแพทย์ พ.ศ. 2466 โดยทรงแก้ไขข้อขัดข้อง และความขัดแย้งต่างๆ จนลุล่วงไปด้วยดี ทำให้กฎหมายฉบับนี้ ซึ่งเป็นกฎหมายการแพทย์ฉบับแรกประกาศใช้ได้
-ทรงส่งเสริมการมารดาและทารกสงเคราะห์ โดยทรงวางโครงการให้ดัดแปลงวชิรพยาบาล เป็นโรงพยาบาลคลอดบุตร เป็นศูนย์อบรมศึกษาพยาบาลผดุงครรภ์ พยาบาลสาธารณสุข สังคมสงเคราะห์ และหมอตำแย เพื่อจะได้มีผู้ทำงานด้าน มารดา และทารกสงเคราะห์ เพิ่มขึ้น
-ทรงช่วยในการอบรมแพทย์สาธารณสุขมณฑล ในปี พ.ศ. 2467 โดยทรงสอนวิชาปฏิบัติการสุขาภิบาล ทั้งภาคทฤษฎีและการอบรมภาคสนาม
พระราชกรณียกิจอื่นๆ เกี่ยวกับวิชาการแพทย์ และวิชาที่เกี่ยวเนื่อง
-ทรงสนับสนุน ม.จ. พูนศรีเกษม เกษมศรี ในการรับนิสิตแพทย์หญิง
-ทรงมีพระดำริจะสร้างโรงเรียนสาธารณสุข ในโอกาสต่อไป
พระราชทานทุนศึกษาทันตแพทย์ 1 ทุน ท่านผู้นี้ภายหลังเป็นบุคคลสำคัญในด้านการสร้างคณะทันตแพทยศาสตร์ และมีรับสั่งกับนายแพทย์วาด แย้มประยูร ซึ่งสำเร็จทั้งแพทย์และทันตแพทย์ว่า จะพระราชทานทุนในการตั้งโรงเรียนทันตแพทย์

พระราชกรณียกิจต่อการศึกษาวิชาอื่นๆ
-การประมง พระราชทานเงินจำนวน 100,000.00 บาท ให้กรมประมงส่งคนไปเรียนวิชาการประมง จำนวน 3 คน กรมประมงมีความสำนึกในพระกรุณาธิคุณเป็นอย่างยิ่ง Dr. H. M. Smith ซึ่งเป็นที่ปรึกษากรมประมง สำรวจพบปลาบู่พันธุ์ใหม่ ที่จับได้ที่อำเภอแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี จึงตั้งชื่อว่า Mahidolia Normani เมื่อปี พ.ศ. 2475
-กรมสามัญศึกษา พระราชทานทุนให้โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย จ้างครูชาวต่างประเทศ 1 คน

สวรรคต
เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2472 เวลา 16.45 น. พระชนมายุ 37 ปี 8 เดือน 23 วัน

ผู้จัดพิมพ์/สำนักพิมพ์

มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์

วัน/เดือน/ปีที่ผลิตเอกสาร

2006

วันที่บันทึกข้อมูล

2024-02-12

สิทธิ์การเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ประเทศไทย (CC BY-NC-ND 4.0)

ประเภท

Text

รูปแบบ

html

ต้นฉบับ/แหล่งที่มา

มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์

ภาษา

th

รหัส หรือตัวบ่งชี้เอกสาร

https://www.princemahidolaward.org/th/a-complete-biography-of-prince-mahidol/

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

สมเด็จฯ พระบรมราชชนกกับการอุดมศึกษาของชาติ

ขอบเขต

บุคคลสำคัญและเอกสารส่วนบุคคล, ประวัติของบุคคลสำคัญ

ลิขสิทธิ์

เอกสารนี้เป็นการเข้าถึงแบบเปิด ใช้แบ่งปันและใช้งานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ได้

เจ้าของลิขสิทธิ์

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

สัญญาอนุญาตในการเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ 4.0 ประเทศไทย

แสดงTimeline [1=ช่วง1 พ.ศ.2432:คศ.1889],[2=ช่วง2 พ.ศ.2514:คศ.1971],[3=ช่วง 3 พ.ศ.2546:คศ.2003],[4=ช่วง4 พ.ศ.2562:คศ.2019]

1

ปี-เดือน-วัน (1902-12-01) แสดงใน Timeline

1942

ข้อมูล สำหรับแสดง ( เช่น พ.ศ.2445 )

2485

Media

สมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ.png