การผลิตหัวมันฝรั่งขนาดจิ๋วในหลอดทดลอง

Item

ชื่อเรื่อง

การผลิตหัวมันฝรั่งขนาดจิ๋วในหลอดทดลอง

ชื่อเรื่องอื่น/ชื่อเรื่องเทียบเคียง

Microtuber Production of Potato (Solanum tuberosum L.) in vitro

ผู้สร้าง/เจ้าของผลงาน

ณรงค์ อภิชัย

หัวเรื่อง

มันฝรั่ง
การขยายพันธุ์พืชโดยจุลวิธี
การขยายพันธุ์พืช
มันฝรั่ง--การขยายพันธุ์

คำอธิบายรายละเอียดของเอกสาร

มันฝรั่ง (Potato, Solanum tuberosum L.) เป็นพืชหัวที่มีความสําคัญต่อเศรษฐกิจของ ประเทศไทย มันฝรั่งเกิดจากตาข้างของส่วนลําต้นที่อยู่ใต้ดินงอกเป็น stolon ปลายของ stolon จะขยายตัว เปลี่ยนแปลงเป็นหัวซึ่งเป็นส่วนของลําต้นที่สะสมอาหาร มันฝรั่งส่วนมากนิยมขยายพันธุ์โดยใช้หัว หัวมันฝรั่งที่ผลิตได้มักไม่สามารถเก็บไว้เป็นหัวพันธุ์ได้ เนื่องจากเชื้อไวรัสที่ติดมากับหัว ทําให้มีเชื้อไวรัสอยู่ ในเนื้อเยื่อเป็นจํานวนมาก รวมทั้งในหัวพันธุ์ที่สั่งเข้ามาจากต่างประเทศ ซึ่งปริมาณของเชื้อไวรัสจะเพิ่มขึ้น ในหัวพันธุ์ที่ผลิตได้ในประเทศ และถ้านําหัวพันธุ์นี้ไปปลูกจะทําให้ผลผลิตรุ่นต่อไปลดลงอย่างมาก ดังนั้น เพื่อจะขจัดปัญหาดังกล่าวจึงมีผู้พยายามผลิตต้นมันฝรั่งที่ปราศจากเชื้อไวรัส โดยใช้เทคนิคการเพาะ เลี้ยงเนื้อเยื่อ และประสบผลสําเร็จ 13 ทําให้ผลผลิตหัวมันฝรั่งเพิ่มขึ้นมากกว่าต้นมันฝรั่งที่เป็นโรคไวรัส 11-30% เมื่อได้ต้นมันฝรั่งที่ปราศจากเชื้อไวรัสแล้วจึงผลิตเป็นเชื้อพันธุ์เพื่อนําไปปลูกต่อไป ซึ่งทํา ได้ 3 วิธีคือ วิธีการปักชํา วิธีการผลิตหัวพันธุ์ขนาดเล็ก และวิธีการผลิตหัวพันธุ์ขนาดจิ๋ว

สรุปเนื้อหา/บทคัดย่อ

การเพิ่มปริมาณต้นพันธุ์มันฝรั่งในหลอดทดลอง โดยการเพาะเลี้ยงข้อของต้นมันฝรั่งในอาหาร สูตร Murashige และ Skoog (MS) ที่มีความเข้มข้นของสารอาหารลดลงครึ่งหนึ่ง และเติมน้ําตาลซูโครส 3% เพาะเลี้ยงที่อุณหภูมิ 25 ซ. สภาพความเข้มแสง 3,000 ลักซ์ นาน 18 ชม./วัน สามารถทําให้ตาข้างเจริญ- เติบโตเป็นต้นได้ดีที่สุด และจํานวนต้นมันฝรั่งเพิ่มขึ้น 10 เท่าทุก ๆ 30 วัน การศึกษาปัจจัยที่ควบคุมการผลิต หัวมันฝรั่งขนาดจิ๋วในอาหารสูตร 3 MS พบว่า มันฝรั่งพันธุ์ สปูนต้า, DTO-33, P-3, DTO-2 และ LT-E สามารถเกิดหัวขนาดจิ๋วในแต่ละพันธุ์ได้เท่ากับ 100%, 42.86%, 100%, 100% และ 85.71% ตามลําดับ โดยพันธุ์สปุนต้าเพาะเลี้ยงในอาหารที่เติมน้ําตาลซูโครส 8% + ไคเนติน 2 ppm พันธุ์ DTO-33 เพาะเลี้ยง ในอาหารที่เติมน้ําตาลซูโครส 10% + ไคเนติน 6 ppm พันธุ์ P-3 เพาะเลี้ยงในอาหารที่เติมน้ําตาลซูโครส 4% + ไคเนติน 8 ppm พันธุ์ DTO-2 เพาะเลี้ยงในอาหารที่เติมน้ําตาลซูโครส 8% + BA 2 ppm และพันธุ์ LT-2 เพาะเลี้ยงในอาหารที่เติมน้ําตาลซูโครส 10% + BA 6 ppm เพาะเลี้ยงในที่มืด อุณหภูมิเฉลี่ย 21 ซ หัวมันฝรั่งขนาดจิ๋วที่เก็บเกี่ยวได้หลังจากการเพาะเลี้ยงนานกว่า 90 วัน จะไม่เสียรูปทรงหรือเหี่ยว ส่วน วิธีการเก็บรักษาหัวพันธุ์มันฝรั่งขนาดจิ๋ว พันธุ์สปูนต้า, P-3, DTO-2 และ LT-2 ในสภาพอุณหภูมิต่างกัน 3 ระดับ คือ 1-5 ซ., 21-25 °ซ. และ 30-35 ซ. ในที่มืด พบว่า อุณหภูมิ 1-5 ซ. ทําให้หัวมันฝรั่งขนาดจิ๋ว ทุกพันธุ์มีความยาวของ sprout เฉลี่ยต่ําที่สุด และน้ําหนักของหัวลดลงน้อยที่สุด และจากการเก็บรักษา หัวมันฝรั่งขนาดจิ๋วพันธุ์สปูนต้าไว้ในบรรยากาศดัดแปลงที่เพิ่มปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ระดับต่าง ๆ พบว่า ในระดับปริมาณของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เพิ่มขึ้น ทําให้ความยาวของ sprout เฉลี่ย ไม่แตกต่างกันทางสถิติ ส่วนพันธุ์ DTO-2 ที่ระดับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 30% และ 40% การงอก sprout ลดลง อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ ส่วนการชักนําให้หัวมันฝรั่งขนาดจิ๋วพันธุ์สปูนต้างอกโดยการใช้ GA นั้น พบว่า ไม่ได้ผล

ผู้จัดพิมพ์/สำนักพิมพ์

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

วัน/เดือน/ปีที่ผลิตเอกสาร

1988

วันที่บันทึกข้อมูล

2025-05-31

สิทธิ์การเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ประเทศไทย (CC BY-NC-ND 4.0)

ประเภท

Text

รูปแบบ

pdf

ขนาดหรือจำนวนของเอกสาร

22 แผ่น

ต้นฉบับ/แหล่งที่มา

วารสารสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ปีที่ 20 เล่มที่ 2 กรกฎาคม-ธันวาคม 2531, 19-40
สำนักบรรณสารการพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ภาษา

th
en

ขอบเขต

สื่อและเอกสารเผยแพร่

ลิขสิทธิ์

เอกสารนี้เป็นการเข้าถึงแบบเปิด ใช้แบ่งปันและใช้งานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ได้

เจ้าของลิขสิทธิ์

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม

สัญญาอนุญาตในการเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ 4.0 ประเทศไทย

Media

JNRC_020_002_2531_27-48.pdf