นิวเคลียร์โพลีฮีโดรซิสไวรัสของหนอนไหม Bombyx mori ที่พบในประเทศไทย

Item

ชื่อเรื่อง

นิวเคลียร์โพลีฮีโดรซิสไวรัสของหนอนไหม Bombyx mori ที่พบในประเทศไทย

ชื่อเรื่องอื่น/ชื่อเรื่องเทียบเคียง

Nuclear Polyhedrosis Virus Isolated from Mulberry Silkworm Bombyx mori in Thailand

ผู้สร้าง/เจ้าของผลงาน

ทิพวดี อรรถธรรม
เนื่องพณิชย์ สินชัยศรี

หัวเรื่อง

ไวรัส
แมลง--โรค
หนอนไหม--โรค

คำอธิบายรายละเอียดของเอกสาร

การเลี้ยงไหมในประเทศไทยได้เปลี่ยนจากการเป็นเพียงอาชีพเสริมในครัวเรือน มาเป็นอาชีพหลักของครอบครัวและเป็นอุตสาหกรรมหลักอย่างหนึ่งของประเทศ จากการเปลี่ยนแปลงนี้ทําให้มีการเลี้ยงไหม จํานวนมากขึ้นในแต่ละครอบครัว และจํานวนครั้งของการเลี้ยงต่อปีก็เพิ่มมากขึ้น จึงทําให้การดูแลและป้องกัน โรคไม่ทั่วถึง โรคไหมจึงเกิดขึ้นและระบาดไปได้รวดเร็ว อันเป็นอุปสรรคสําคัญในการเลี้ยงไหม Aoki รายงานว่าจากการสํารวจที่จังหวัดนครราชสีมา ขอนแก่นและหนองคาย พบโรคมัสคาดีน (muscardine) โรคแฟลคเชอรี (flacherie) โรคแกรสเซอรี่ (grassery) และโรคเจ็บบริน (pebrine) ซึ่งต่อมาได้ทําการ ศึกษาเชื้อสาเหตุของโรคโดยเฉพาะโรคเจ็บบรินที่เกิดจากเชื้อโปรโตซัว และโรคมัสคาดีนอันเกิดจากเชื้อรา

สรุปเนื้อหา/บทคัดย่อ

การสํารวจแหล่งเลี้ยงไหม Bombyx mori ตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในจังหวัดทางภาคตะวันออก เฉียงเหนือของประเทศไทย พบหนอนไหมเป็นโรคตายเป็นจํานวนมาก และจากการวิเคราะห์สาเหตุของโรค พบว่า ไวรัสเป็นสาเหตุที่สําคัญที่ทําให้เกิดโรคกับหนอนไหม การศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน แสดงว่า เป็นเชื้อนิวเคลียร์โพลีฮีโดรซีสไวรัส (Nuclear polyhedrosis virus, NPV) ชนิด single-embedded แต่ในบางเซลล์พบ virion ชนิด multiple-embedded อยู่ในผลึกโปรตีน (polyhedra) และในนิวเคลียสด้วย ผลึกโปรตีนมีขนาดเฉลี่ย 2.7 ไมโครเมตรและส่วนใหญ่เป็นรูปสี่เหลี่ยมลูกบาศก์ พบผลึกรูปทรงกลมและ หกเหลี่ยมบ้างแต่ไม่มากนัก อนุภาคไวรัสเป็นท่อนตรงมีขนาดเฉลี่ย 340x45 นาโนเมตร ไวรัสที่พบนี้ทําให้ เกิดโรคอย่างรุนแรงกับหนอนไหม หนอนไหมจะแสดงลักษณะอาการของโรคที่เกิดจากเชื้อ NPV อย่าง ชัดเจนในระยะวัยที่ 5 หรือขณะกําลังจะเข้าดักแด้ การศึกษาทางโรควิทยาพบว่า ไวรัสนี้เข้าทําลายเนื้อเยื่อ ไขมัน เนื้อเยื่อใต้ผนังลําตัว เซลล์รอบท่ออากาศ ต่อมผลิตเส้นใยและเนื้อเยื่อรอบอัณฑะ โครงสร้างจุลภาค หลายอย่างในเซลล์ที่ถูกทําลายได้เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างของไวรัสนี้กับเชื้อ NPV ที่พบในหนอนผีเสื้อชนิดอื่น ผลจากการสํารวจและศึกษาสรุปได้ว่า เชื้อนิวเคลียร์โพลีฮีโดรซีสไวรัสเป็น ปัจจัยสําคัญอันหนึ่งที่ทําให้เกิดผลเสียหายอย่างมากต่ออุตสาหกรรมการเลี้ยงไหมในประเทศไทย

ผู้จัดพิมพ์/สำนักพิมพ์

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

วัน/เดือน/ปีที่ผลิตเอกสาร

1988

วันที่บันทึกข้อมูล

2025-05-31

สิทธิ์การเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ประเทศไทย (CC BY-NC-ND 4.0)

ประเภท

Text

รูปแบบ

pdf

ขนาดหรือจำนวนของเอกสาร

15 แผ่น

ต้นฉบับ/แหล่งที่มา

วารสารสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ปีที่ 20 เล่มที่ 2 กรกฎาคม-ธันวาคม 2531, 41-58
สำนักบรรณสารการพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ภาษา

th
en

ขอบเขต

สื่อและเอกสารเผยแพร่

ลิขสิทธิ์

เอกสารนี้เป็นการเข้าถึงแบบเปิด ใช้แบ่งปันและใช้งานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ได้

เจ้าของลิขสิทธิ์

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม

สัญญาอนุญาตในการเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ 4.0 ประเทศไทย

Media

JNRC_020_002_2531_67-81.pdf