ผลของยาซัลฟานิลาไมด์ต่อโครงสร้างและหน้าที่ของท่อพักเชื้อและตัวเชื้ออสุจิ

Item

ชื่อเรื่อง

ผลของยาซัลฟานิลาไมด์ต่อโครงสร้างและหน้าที่ของท่อพักเชื้อและตัวเชื้ออสุจิ

ชื่อเรื่องอื่น/ชื่อเรื่องเทียบเคียง

Effects of Sulfanilamide on Structure and Function of Epididymis and Epididymal Spermatozoa

ผู้สร้าง/เจ้าของผลงาน

สุภาพ สุจริต
ชุมพล ผลประมูล
วิภา วีระวัฒนากูล

หัวเรื่อง

ซัลฟานิลาไมด์--พิษวิทยา
ตัวอสุจิ--พิษวิทยา
ระบบสืบพันธุ์เพศชาย--พิษวิทยา
ยา--ผลกระทบทางสรีรวิทยา
สรีรวิทยา

คำอธิบายรายละเอียดของเอกสาร

ปัจจุบันพบว่ายาซัลฟาบางชนิด เช่น ยาซัลฟาซาลาซีน (Sulfasalazine, Salicylazosulfapyridine) ซึ่งใช้ในการรักษาโรคลําไส้อักเสบเรื้อรัง มีฤทธิ์ทําให้ผู้ป่วยชายมีบุตรยากหรือสามารถยับยั้งการเจริญพันธุ์ของหนู เพศผู้ได้ชั่วคราว2,3,10,11 จากการทดลองในหนูพบว่าสารซัลฟาพิริดีน (sulfapyridine) ซึ่งได้จากการย่อยสลายยา ลฟาซาลาซีนโดยเชื้อแบคทีเรียในทางเดินอาหาร เป็นสารสําคัญที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการเจริญพันธุ์ 4.5 ยาซัลฟาซา ลาซีนและสารซัลฟาฟร์ดีนไม่มีผลต่อระดับฮอร์โมนเพศ และอัตราการสร้างเชื้ออสุจิ (spermatogenesis) ในลูกอัณฑะ แต่อาจจะออกฤทธิ์ที่ท่อพักเชื้อ (epididymis) ทําให้ความสามารถในการเคลื่อนไหว และการผสมไข่ติดของเชื้ออสุจิลดลง

สรุปเนื้อหา/บทคัดย่อ

ได้ศึกษาถึงกลไกการทําให้เป็นหมันชั่วคราวของยาซัลฟานิลาไมด์ในหนูเพศผู้ โดยศึกษาผลของยาต่อการเปลี่ยนแปลงรูปร่างและหน้าที่ของเซลล์บุท่อพักเชื้ออสุจิ (epididymis) และต่อตัวเชื้ออสุจิในหนูขาวที่ เจริญเติบโตเต็มที่ ทําการป้อนยาซัลฟานิลาไมด์ขนาด 450 มก./กก. (น้ําหนักหนู)/วัน ให้หนูเป็นเวลา 6 สัปดาห์ แล้วจึงทําการทดสอบความสามารถในการสืบพันธุ์ พบว่าการผสมติด (fertility) ของหนูลดลงจาก 94% เป็น 18% ความเข้มข้นของตัวอสุจิในท่อพักเชื้อส่วนปลายลดลงจาก (2.83 + 0.21) x 100 เป็น (1.80 + 0.11) x 10 เซลล์/มล. (P<0.05) ส่วนในน้ํากาม ลดลงจาก (2.08 ± 0.48) × 107 เป็น 0.03 + 0.02) × 107 เซลล์ (P<0.05) เมื่อนําเชื้ออสุจิมาละลายใน phosphate buffer saline (PBS) นาน 60 นาที ความสามารถในการเคลื่อนไหว (motility) ของเชื้ออสุจิที่นํามาจากท่อพักเชื้อส่วนปลาย (cauda epididymal spermatozoa) ลดลงจาก 90% เป็น 60% ในหนูปกติ และจาก 60% เหลือ 50% ในหนูที่ได้รับการป้อนยา ส่วนเชื้ออสุจิในน้ํากามมีค่า 80% และ 28-38% ในหนูปกติและหนูที่ได้รับการป้อนยา ตามลําดับ การทดสอบน้ําคัดหลั่งจากต่อมลูกหมาก (prostate gland) พบ ว่าสามารถยับยั้งความสามารถในการเคลื่อนไหวของเชื้ออสุจิที่นํามาจากท่อพักเชื่อส่วนปลายได้ โดยการเคลื่อน ไหวของเชื้ออสุจิของหนูปกติลดลงจาก 90% เป็น 77% ส่วนหนูที่ได้รับการป้อนยาซัลฟานิลาไมด์ การเคลื่อน ไหวของเชื้ออสุจิจะลดลงจาก 60% เป็น 48% เมื่อละลายเชื้ออสุจิในสารละลาย PBS และ prostatic fluid ตามลําดับ การเปลี่ยนแปลงของ curvilinear velocity ของเชื้ออสุจิในท่อพักเชื้อส่วนปลายและในน้ํากามมีรูปแบบคล้ายคลึงกับการเปลี่ยนแปลงของการเคลื่อนไหวของเชื้ออสุจิ ไม่พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสําคัญของการเปลี่ยนแปลง Straightline velocity ของเชื้ออสุจิที่นํามาจากท่อพักเชื้อส่วนปลายระหว่างหนูปกติและหนูที่ป้อนยา แต่พบว่ามี การเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสําคัญของเชื้ออสุจิในน้ํากามในนาทีที่ 40 และ 60 จากการศึกษาทาง histology ใน หนูที่ได้รับยา 6 และ 12 สัปดาห์ ให้ผลที่คล้ายคลึงกันคือพบว่า ขนาดของ Golgi apparatus เล็กลง มีการ เปลี่ยนแปลงของจํานวน lipid droplets ในไซโตพลาสซึมของเซลล์ใน segment IA, 2 และ 3 หลังได้รับยา 6 สัปดาห์ พบว่ามีการแตกของ coarse filament ที่หางของเชื้ออสุจิส่วน middle piece และ principal piece ทําให้เสียคุณสมบัติในแง่การหดตัวไป จากการศึกษาสรุปได้ว่าการทําให้เกิดหมันชั่วคราวของยาซัลฟานิลาไมด์ อาจเนื่องมาจากการเคลื่อนไหวของเชื้ออสุจิลดลง อันเนื่องมาจากยาออกฤทธิ์ทําลายที่หางของตัวอสุจิ ผลของยา นี้อาจเกิดจากผลโดยตรงหรือเป็นผลทางอ้อมที่ผ่านเซลล์ที่บุท่อพักเชื้อ จึงทําให้เสียหน้าที่ในการควบคุมสภาวะแวดล้อมของเชื้ออสุจิไป

ผู้จัดพิมพ์/สำนักพิมพ์

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

วัน/เดือน/ปีที่ผลิตเอกสาร

1993

วันที่บันทึกข้อมูล

2025-06-01

สิทธิ์การเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ประเทศไทย (CC BY-NC-ND 4.0)

ประเภท

Text

รูปแบบ

pdf

ขนาดหรือจำนวนของเอกสาร

17 แผ่น

ต้นฉบับ/แหล่งที่มา

วารสารสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ปีที่ 25 เล่มที่ 2 กรกฎาคม-ธันวาคม 2536, 9-26
สำนักบรรณสารการพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ภาษา

th
en

ขอบเขต

สื่อและเอกสารเผยแพร่

ลิขสิทธิ์

เอกสารนี้เป็นการเข้าถึงแบบเปิด ใช้แบ่งปันและใช้งานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ได้

เจ้าของลิขสิทธิ์

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม

สัญญาอนุญาตในการเข้าถึง

เอกสารนี้ใช้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ 4.0 ประเทศไทย

Media

JNRC_025_002_2536_16-32.pdf