Items
Subject is exactly
การศึกษา -- ไทย -- ประวัติ
-
บทความนี้ กล่าวถึงการสถาปนาเครือข่ายในกระทรวงศึกษาธิการช่วง พ.ศ. 2490 – 2512 ผ่านสายสัมพันธ์กับม.ล.ปิ่น มาลากุล นักการศึกษาคนสำคัญ ซึ่งเคยดำารงตำแหน่งปลัดกระทรวงศึกษาธิการ(พ.ศ.2489 – 2500) และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (พ.ศ.2500 – 2512) โดย ม.ล. ปิ่น ถือเป็นตัวแทนชนชั้นนำไทยกลุ่มนิยมเจ้า ยึดถืออุดมการณ์ราชาชาตินิยมที่กำลังก่อรูปขึ้นอย่างแข็งขันในช่วงเวลานั้นตลอดจนม.ล.ปิ่น อาศัยต้นทุนทางวัฒนธรรมประกอบกับความรู้ความสามารถทางวิชาการของตนก้าวขึ้ นสู่ตำแหน่งระดับสูงในกระทรวงศึกษาธิการยาวนานกว่าสองทศวรรษ ด้วยเหตุนี้ ม.ล.ปิ่นจึงเสมอด้วยหัวหน้าเครือข่ายรวบรวมบริวารภายในกระทรวงศึกษาธิการที่มีแนวคิด อุดมการณ์ และผลประโยชน์ร่วมกันผ่านบรรดาเพื่อนนักเรียนร่วมรุ่นของตน ศิษยานุศิษย์ที่ตนเคยสอนที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รวมถึงลูกท่านหลานเธอคนระดับเดียวกับม.ล.ปิ่น ถักทอเข้าเป็นเครือข่ายทำงานจัดการวางรากฐานด้านการศึกษาของชาติ -
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ถือกำเนิดจาก "โรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง" ซึ่งก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2492 และต่อมาได้พัฒนาขึ้นเป็นลำดับจนเป็น "วิทยาลัยวิชาการศึกษา" เมื่อ พ.ศ. 2497 และได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ" เมื่อ พ.ศ. 2517 นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 11 ของประเทศไทย -
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ก่อตั้งเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2477 ชื่อมหาวิทยาลัยแรกเริ่ม คือ “มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง” (มธก.) จากแนวคิดของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ -
พิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรกแห่งกรุงสยาม ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีกำเนิดขึ้นจากพระมหากรุณาธิคุณในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ทรงมีพระราชดำริในการเสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานปริญญาบัตรเวชศาสตรบัณฑิต (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นแพทยศาสตรบัณฑิต) เป็นวาระแรกเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2473 พระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวในการพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตรุ่นแรก ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2473 -
ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ท่านทรงมีพระราชดำริว่า สมควรขยายการจัดการศึกษาเพื่อสนองความต้องการของ กระทรวง ทบวง กรมอื่นๆ ตลอดจนภาคเอกชนด้วย จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนมหาดเล็กเป็นสถาบันอุดมศึกษาเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2453 และพระราชทานนามว่า “โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว” เนื่องจากได้ทรงอนุสรณ์คำนึงถึงพระบรมราโชบายในสมเด็จพระบรมชนกนาถ ที่ทรงเคยมีพระราชดำริที่จะให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยขึ้นสำหรับเป็นสถาบันอุดมศึกษาของชาวสยาม -
มหาวิทยาลัยราชภัฏมีพัฒนามาจาก "โรงเรียนฝึกหัด" เช่น โรงเรียนฝึกหัดอาจารย์, โรงเรียนฝึกหัดครูประจำมณฑล ซึ่งโรงเรียนฝึกหัดอาจารย์แห่งแรกเปิดสอนเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2435 ซึ่งตั้งขึ้นบริเวณโรงเลี้ยงเด็ก ตำบลสวนมะลิ ถนนบำรุงเมือง จังหวัดพระนคร (ปัจจุบัน คือ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร) หลังจากนั้น จึงได้ขยายไปตั้งอยู่ทุกภาคของประเทศ -
กล่าวถึงพระราชกรณียกิจในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่มีต่อจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในช่วงปี พ.ศ. 2510 – 2519 ซึ่งเสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้ทรงคุณวุฒิและนิสิตทุกปี และพระราชทานพระบรมราโชวาท เป็นข้อคิดให้ร่วมกันสร้างความเจริญมั่นคงในงานทุก ๆ ด้านบัณฑิตควรเป็นผู้นำและเป็นตัวอย่างของผู้มีหลักและเหตุผลในการดำเนินชีวิต -
หนังสือเล่มนี้กล่าวถึง ประวัติมหาวิทยาลัย -- รายพระนาม และนามผู้บังคับบัญชาจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย -- สภามหาวิทยาลัย -- สำนักงานเลขาธิการ -- หอสมุดกลาง -- พระบรมราโชวาท พระราชหัตถเลขา และการเสด็จพระราชดำเนิน -- คณะวิศวกรรมศาสตร์ -- คณะอักษรศาสตร์ -- คณะวิทยาศาสตร์ -- คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ -- คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี -- คณะรัฐศาสตร์ -- คณะครุศาสตร์ -- บัณฑิตวิทยาลัย -- แผนอิสระสื่อสารมวลชนและการประชาสัมพันธ์ -- สโมสรอาจารย์ -- สโมสรนิสิต -- หอพักนิสิตชาย -- หอพักนิสิตหญิง -- สมาคมนิสิตเก่า -- แผนกวิชาการหนังสือพิมพ์ -- แผนกกลางคืน -- แผนกนิติศาสตร์ -- คณะแพทยศาสตร์และพยาบาล -- คณะเภสัชศาสตร์ -- คณะสัตวแพทยศาสตร์ -- คณะทันตแพทยศาสตร์ -- โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา -- ปัจฉิมลิขิต